مائتين « 1 » » . و اين روايت بخلاف آن روايتست ، مكر منبر را مفلح تركى نو كردانيد ؛ فأمّا نصب منبر در مسجد جامع ، در ابتدآىء حال نبود ، الّا در وقت مذكور . و كويند كه : مسجدى كه معروفست بسعد آبادى « 2 » در بازار « 3 » قم ، نماز جمعه به رسم

--> ( 1 ) . سال 260 هجرى . ( 2 ) . مقصود از سعدآبادى ، سعد بن مالك بن أحوص اشعرى است ، كه از اعيان و بزرگان خاندان اشعرى در قرن دوم هجرى بوده است ، وى نواده أحوص است كه بهمراه عبد اللّه برادر پرهيزگارش از عراق به قم هجرت نمودند ، و در قم سكونت نموده ، و مقدمات شهرنشينى و تاسيس شهر قم را فراهم كردند . وى بنا به نوشته تاريخ قم نخستين كسى است كه نهرى را از رودخانه قم به سمت مشرق قم حفر نمود و جارى كرد ، و آب را به روستايى كه از آن او بود - و اقدام به احياء و كشت زمينهاى آن نمود - رسانيد ، اين روستا كه نام او را بر خود داشت به روستاى سعد آباد مشهور بود ، و در زمينهاى شمال شرقى قم ، در محدوده دروازه رى از جنوب ، و چهار امام‌زاده و شاه سيد على از شمال را در بر مىگرفته است ، او دومين شخصى است ( پس از نياى خود أحوص كه مسجد دزپل را به جاى آتشكده قم بنا نهاد ) كه در قم مسجد ساخت ، كه به مسجد سعد آبادى مشهور بود ، و مدتى در آن نماز جمعه نيز برگزار مىشد . ( 3 ) . از موقعيت جغرافيايى محدوده بازار قم در شهر كنونى اطلاع دقيقى در دست نمىباشد ، ليكن به احتمال قوى مىتوان بازار كهنه قم امروز را كه در محله دروازه رى ( در شمال خيابان آذر ) و در غرب مسجد جمعه ( يا جامع ) قرار دارد ، و در ميان مردم قم به ميدان كهنه مشهور است ، بازار كهن قم دانست ، و بر صحت اين احتمال قرائنى وجود دارد ، از آن جمله : در تاريخ قم هنگام ذكر جويهاى قم و نواحى آن مىگويد : ( اول جوئى كه به شهر روانه شد جوى سعد است ، كه آن را سعد بن مالك بن أحوص روانه كرد به دهى كه آن را احداث كرده بود ، بر در دروازه رى كه آن را سعدآباد خوانند ) ، از اين گفتار معلوم مىگردد كه در جايگاه دروازه رى و پيرامون آن روستايى را سعد بن مالك بن أحوص اشعرى بنا نمود ، و براى آبيارى زمينهاى كشاورزى آن جويى را از رودخانه قم ( از ساحل شرقى آن ) منشعب كرد ، و آب را به زمينهاى روستا رسانيد ، و دور نيست كه مسجد روستاى سعد آباد يا مسجد سعدآبادى همين مسجد